وەرگێڕان
تیۆرەكانی وەرگێڕان، پرۆسەی وەرگێڕان

نووسینی: میشل ئۆستینۆف
وەرگێڕانی: فەرشید شەریفی
نرخ: 3000 دینار
چاپی یه‌که‌م

ئێستا لە كتێبخانەكاندا دەستدەكەوێت


پرسە سیاسی، ئابووری، كومەڵایەتی و فەرهەنگییەكان، مرۆڤیان ناچار كرد پەنا بەرێتە بەر وەرگێڕان. ئەگەر چاوێك لە جیهانی دەوروبەرمان و دیاردە و ڕووداوەكانی چواردەورمان بكەین، ئێمە ئەمڕۆ زیاترین ڕێژەی زانیاری، هەواڵ و دەقەكانمان لە ڕێگەی وەرگێڕانەوە بەدەست دەگات، ڕۆژانە بە ملیۆنان هەواڵ و دەق تۆمار دەكرێن، كە هەمووی لە ڕێگەی وەرگێڕانەوە دەگاتە لای ئێمە. كەواتە ئەمانە و گەلێك شتی دیكە، سەلمێنەری ئەوەن كە ژیانی تاكی ئەمڕۆ بەبێ وەرگێڕان نەك ناتەواوە، بەڵكو هەر بۆی ناچێتە سەر.

پێشه‌کیی وه‌رگێڕی کوردی

له‌‌وانه‌‌یه‌‌ بمانه‌‌وێت هه‌‌ر پێناسه‌‌یه‌‌ك بۆ وه‌‌رگێڕان بكه‌‌ین، به‌‌ره‌‌و ڕووی هه‌‌ندێك ڕسته‌‌ و ده‌‌سته‌‌واژه‌‌ ببینه‌‌وه‌‌ كه‌‌ هه‌‌میشه‌‌ گوێمان لێیان ده‌‌بێت و خۆی له ‌‌ڕاستییشدا له‌‌وان‌‌ زیاتر نین. وه‌‌رگێڕان پرده‌‌، پردی پەیوه‌‌ندییە. پردی ئاشنابوونە، ئاشنابوون به‌‌ فه‌‌رهه‌‌نگ، ئه‌‌ده‌‌ب، فه‌‌لسه‌‌فە، مه‌‌عریفە، ته‌‌كنۆلۆژیا و به‌‌گشتی سه‌‌رجه‌‌م دەستكەوتە مرۆییه‌‌كانی كۆمە‌ڵگەكانی ‌تر و گواستنه‌‌وه‌‌یان بۆ یه‌‌كتری. وه‌‌رگێڕان ده‌‌لاقه‌‌یه‌‌كه‌‌، له‌‌ ڕێگه‌‌ی ئه‌‌و ده‌‌لاقه‌‌یه‌‌وه‌‌ به‌‌ گه‌‌لێك مه‌‌عریفه‌‌ و ده‌‌ستكه‌‌وتی کۆمەڵگە‌كان ئاشنا دەبین، كه‌‌ له‌‌وانه‌‌یه‌‌، ئه‌‌گه‌‌ر له‌‌ ڕێگه‌‌ی وه‌‌رگێڕانه‌‌وه‌‌ نه‌‌بێت، هه‌‌رگیز بواری ئه‌‌وه‌‌مان بۆ هه‌‌ڵنه‌‌كه‌‌وێت ده‌‌ستمان پێیان ڕابگات. له‌‌ ڕێگه‌‌ی وه‌‌رگێڕانه‌‌وه‌‌ ده‌‌ستت به‌‌ زانیاری و مه‌‌عریفه‌‌یه‌‌ك ڕاده‌‌گات، كه‌‌ مرۆڤی كۆمه‌‌ڵگه‌كانی‌ تر ڕه‌‌نگه‌‌ به‌‌ ده‌‌یان و ‌‌ سه‌‌دان و بگره هه‌‌زاران ساڵ هه‌‌وڵ و تێكۆشانی به‌‌رده‌‌وام و پاش ده‌‌یان و سه‌‌دان شكست و نشووستی و سه‌‌ركه‌‌وتن، به‌‌ده‌‌ستیان هێنابێت. تاكی كورد ئه‌‌گه‌‌ر له‌‌ ڕێگه‌‌ی وه‌‌رگێڕانه‌‌وه‌‌ نه‌‌بێت، ده‌‌بێت چۆن له‌‌ فه‌‌رهه‌‌نگ و ده‌‌ستكه‌‌وتەكانی وڵاتگه‌‌لێكی وه‌‌ك: ژاپۆن، چین و فه‌‌ڕه‌‌نسا تێبگات؟ یان سوود له‌‌ ئه‌‌زموونی سه‌‌دان و هه‌‌زاران ساڵه‌‌ی ئه‌‌و وڵاتانه‌‌ وه‌‌ربگرێت؟ كه‌‌واته‌‌ گرنگیی وه‌‌رگێڕان زۆر له‌‌وه‌‌ زیاتره‌‌ كه‌‌ ڕه‌‌نگه‌‌ كه‌‌سانێك به‌‌هه‌‌ندی وه‌‌رنه‌‌گرن.
زمان وه‌‌ك دیارترین كه‌‌ره‌‌سته‌‌ی نووسین و وه‌‌رگێڕان، به‌‌ درێژایی مێژووی مرۆڤایه‌‌تی گۆڕانێكی وه‌های به‌‌سه‌‌ردا هاتووه‌‌، كه‌‌ تاكه‌‌كانی ناچار به‌‌ په‌‌نابردنه ‌‌به‌‌ر وه‌‌رگێڕان كردووه‌‌. ئێمه‌‌ زۆرێك له‌‌ دیارده‌‌كانی ده‌‌وروبه‌‌رمان له‌‌ ڕێگه‌‌ی وه‌‌رگێڕانه‌‌وە گوێ لێ ده‌‌بێت، یان ده‌‌یانبینین. من وه‌‌ك كوردێك، كاتێك گوێ له‌‌ عه‌‌ره‌‌بێک، یان فارسێک ده‌‌گرم، لە ڕاستیدا بە ناڕاسته‌‌وخۆ و به‌‌بێ ئه‌‌وه‌‌ی به‌‌ خۆم بزانم، له‌‌ پڕۆسه‌‌یه‌‌كی وه‌‌رگێڕاندا له‌‌ قسه‌‌كانی تێده‌‌گه‌‌م و به‌‌ گوێ، وشه‌‌ فارسی و عه‌‌ره‌‌بییه‌‌كان ده‌‌بیستم، به‌‌ڵام له‌‌ مێشكمدا به‌‌ شێوه‌‌یه‌‌كی ئۆتۆماتیكی ده‌‌یگۆڕم بۆ كوردی. له‌‌ كاتی وه‌‌رگێڕاندا بەر لەوەی ده‌‌قێك ببێت به‌‌ نووسین، پێشتر له‌‌ مێشك و هزردا ده‌‌گۆڕدرێت، ئینجا دێته‌‌ سه‌‌ر په‌‌ڕه‌‌ی كاغه‌‌ز. كه‌‌واته‌‌ وه‌‌رگێڕان دیارده‌‌یه‌‌ك نییه‌‌ بڵێین ئه‌‌مڕۆ یان هه‌‌زار ساڵ پێش ئێستا سه‌‌ری هه‌‌ڵداوه‌‌. ته‌‌نانه‌‌ت مرۆڤه‌‌ سه‌‌ره‌‌تاییه‌‌كانیش له‌‌ مێشكیاندا وه‌‌رگێڕانیان كردووه؛ ده‌‌نگهه‌‌ڵبڕین، تووڕه‌‌یی، قیژاندن و ئاماژه‌‌كردنیش جۆرێكن له‌‌ وه‌‌رگێڕان. مرۆڤ، ته‌‌نانه‌‌ت له‌‌ هه‌‌ڵسوكه‌‌وتیدا له‌‌گه‌‌ڵ ئاژه‌‌ڵیش وه‌‌رگێڕان ده‌‌كات. كاتێك مرۆڤێك له‌‌ ئاژه‌‌ڵێك ده‌‌ترسێت؛ ده‌‌قیژێنێت، یان هاوار ده‌‌كات. كاتێك ئاژه‌‌ڵێك ئازارێكی پێ ده‌‌گات، له‌‌ ڕێگه‌‌ی ده‌‌نگه‌‌كانه‌‌وه‌‌ ناڵه‌‌ و هاواری ئه‌‌و ئازاره‌‌ بۆ ده‌‌وروپشتی ده‌‌گوێزێته‌‌وه‌‌. ئه‌‌مانه‌‌ هه‌‌مووی وه‌‌رگێڕانه‌‌؛ یاخود ئه‌‌گه‌‌ر دروستتر بڵێین: شێوازه‌‌كانی وه‌‌رگێڕانن. كه‌‌واته‌‌ وه‌‌رگێڕان هه‌‌ر ئه‌‌وه‌‌ نییه‌‌ تۆ ده‌‌قێك له‌‌ ئینگلیزی، یان‌‌ فارسییه‌‌وه‌‌ بكه‌‌یت به‌‌ كوردی، به‌‌ڵام ئه‌‌مه‌‌یان مۆدێرنترین شێوازی وه‌‌رگێڕانه‌‌. مرۆڤ له‌‌ دواوێستگه‌‌كانی به‌‌مه‌‌ده‌‌نیبوون و شارستانیبوونیدا، دركی به‌‌ گرنگیی وه‌‌رگێڕان (به‌ واتا ئه‌مڕۆییه‌که‌ی) كرد.
پرسه‌‌ سیاسی، ئابووری، كۆمه‌‌ڵایه‌‌تی و فه‌‌رهه‌‌نگییه‌‌كان، مرۆڤیان ناچار کرد په‌‌نا به‌‌رێته‌‌ به‌‌ر وه‌‌رگێڕان. ئه‌‌گه‌‌ر چاوێك له‌‌ جیهانی ده‌‌وروبه‌‌رمان و دیارده‌‌ و ڕووداوه‌‌كانی چوارده‌‌ورمان بكه‌‌ین، ئێمه‌‌ ئه‌‌مڕۆ زیاترین ڕێژه‌‌ی زانیاری، هه‌‌واڵ و ده‌‌قه‌‌كانمان له‌‌ ڕێگه‌‌ی وه‌‌رگێڕانه‌‌وه‌‌ به‌‌ده‌‌ست ده‌‌گات. ڕۆژانه‌‌ به‌‌ ملیۆنان هه‌‌واڵ و ده‌‌ق تۆمار ده‌‌كرێن، کە هه‌‌مووی له‌‌ ڕێگه‌‌ی وه‌‌رگێڕانه‌‌وه‌‌ ده‌‌گه‌‌نه‌‌ لای ئێمه‌‌. كه‌‌واته‌‌ ئه‌‌مانه‌‌ و گه‌‌لێك شتی دیكه، سه‌‌لمێنه‌‌ری ئه‌‌وه‌‌ن كه‌‌ ژیانی تاكی ئه‌‌مڕۆ به‌‌بێ وه‌‌رگێڕان نه‌‌ك ناته‌‌واوه‌‌، به‌‌ڵكو هه‌‌ر بۆی ناچێته‌‌ سه‌‌ر.
وه‌‌رگێڕ شتێك نییه‌‌، یان كه‌‌سێك نییه‌‌ ئێمه‌‌ بتوانین تایبه‌‌تمه‌‌ندیی بۆ ده‌‌ستنیشان بكه‌‌ین. وه‌‌رگێڕان شتێك نییه‌‌ تۆ بڵێیت: وه‌‌ك چۆن ده‌‌بێت دار  لقی هه‌‌بێت، گه‌‌ڵای هه‌‌بێت، ڕه‌‌گی هه‌‌بێت… ده‌‌بێت ئه‌‌ویش هه‌‌ندێك تایبه‌‌تمه‌‌ندیی له‌‌و چه‌‌شنه‌‌ی هه‌‌بێت. وەرگێڕان پێكهاته‌‌یه‌‌كه‌‌ -یان تێكه‌‌ڵه‌‌یه‌‌كه‌‌- له‌‌ زانینی زمان، فه‌‌رهه‌‌نگ، ئه‌‌ده‌‌ب و فه‌‌لسه‌‌فه‌‌ی ئه‌‌و زمانه‌‌ی لێی وه‌‌رده‌‌گێڕدرێت و ئه‌‌و زمانه‌‌ی بۆی وه‌‌رده‌‌گێڕدرێت‌‌. هیی وا هه‌‌یه‌‌ كه‌‌متر، هیی وا هه‌‌یه‌‌ زیاتر. ڕاسته‌‌ زانینی زمانی سه‌‌رچاوه‌‌ و زمانی مه‌‌به‌‌ست (كه‌‌ زۆر جار زمانی دایكه‌‌) مه‌‌رجی سه‌‌ره‌‌كییه‌‌ بۆ وه‌‌رگێڕ، به‌‌ڵام جگه‌‌ له‌‌ زمان، هه‌‌ندێك ورده‌‌كاریی دیكه‌‌ش هه‌‌ن‌‌، ده‌‌بێت وه‌‌رگێڕ ڕه‌‌چاویان بكات، یان به‌‌ واتایه‌‌كی ڕوونتر؛ ئه‌‌گه‌‌ر بڵێین: ده‌‌بێت شاره‌‌زایان بێت. ناكرێت كه‌‌سێك ده‌‌قێكی ئه‌‌ده‌‌بی وه‌‌ربگڕێت،‌‌ به‌‌ڵام ئاگای له‌‌ ورده‌‌كارییه‌‌كانی ئه‌‌ده‌‌بی ئه‌‌و زمانه‌‌ نه‌‌بێت. ناشڵێم هه‌‌مووی، به‌‌ڵام لانیكه‌‌م ئاگای له‌‌ هه‌‌ندێك ورده‌‌كاری هه‌‌بێت، كه‌‌ له‌‌وانه‌‌یه‌‌ له‌‌ كاتی وه‌‌رگێڕاندا پێویستی پێیان بێت. ورده‌‌كارییه‌‌كان چین؟ بۆ نموونه‌‌ ده‌‌قێك له‌‌ زمانی فارسییه‌‌وه‌‌ وه‌‌رگێڕدراوه‌‌ته‌‌وه ‌‌بۆ سه‌‌ر زمانی كوردی؛ له‌‌به‌‌ر ئه‌‌وه‌‌ی له‌‌ زمانی فارسیدا هه‌‌ردوو وشه‌‌ی (خیره‌‌د) کە به‌‌ واتای ئاوه‌‌ز یان ئه‌‌قڵ، هەروەها(خورد) کە به‌‌ واتای ورد، یان بچووک دێت، به‌‌ شێوه‌‌ی (خرد) ده‌‌نووسرێن، وه‌‌رگێڕێك ئه‌‌گه‌‌ر ئاگای له‌‌ شێوه‌‌ی ڕێنووسی ئه‌‌و زمانه‌‌ نه‌‌بێت، وشه‌‌ی (خیره‌‌د) به‌‌ ورد یان بچووك وه‌‌رده‌‌گێڕێته‌‌وه‌‌، یان به ‌‌پێچه‌‌وانه‌‌وه‌‌ وشه‌‌ی (خورد) به‌‌ ئاوه‌‌ز یان ئه‌‌قڵ وه‌‌رده‌‌گێڕێته‌‌وه‌‌‌‌. بەداخه‌‌وه‌‌! سه‌‌دان نموونه‌‌ی وا هه‌‌ن، كه‌‌ سه‌‌رچاوه‌‌ی هه‌‌ڵه‌‌كردنی وه‌‌رگێڕ ده‌‌گه‌‌ڕێته‌‌وه‌‌ بۆ نه‌‌زانینی ئه‌‌و ورده‌‌كارییانه‌‌. له‌‌ ڕۆمانێكدا كه‌‌ به‌‌م دواییانه‌‌ خوێندمه‌‌وه‌‌، هه‌‌رچه‌‌نده‌‌ وه‌‌رگێڕانێكی باش بوو، ئه‌‌گه‌‌ر به‌‌ من بێت ده‌‌ڵێم له‌‌ سه‌‌دا نه‌‌وه‌‌دوپێنج وه‌‌رگێڕانێكی جوان و ڕێكوپێك بوو، به‌‌ڵام چه‌‌ند هه‌‌ڵه‌‌یه‌‌كی تێدا بوو، له‌‌وانه:‌‌ برای وه‌‌رگێڕ وشه‌‌ی (وه‌‌ره‌‌ق)ی كردووه‌‌ به‌‌ (كاغه‌‌ز)، له‌‌ كاتێكدا له‌‌ زمانی فارسیدا وه‌‌ره‌‌ق جگه‌‌ له‌‌وه‌‌ی واتای (كاغه‌‌ز)یش ده‌‌دات، به‌‌ڵام كاره‌‌كته‌‌ره‌‌كانی ناو ڕۆمانه‌‌كه‌‌ خه‌‌ریكی یاریی پاسوورن، وه‌‌رگێڕ ده‌‌یتوانی ته‌‌نانه‌‌ت خودی وشه‌‌ی (وه‌‌ره‌‌ق) به‌‌كار بهێنێت، چونكه‌‌ ئه‌‌وه‌‌ له‌‌ زمانی فارسیدا باوه‌‌ و هه‌‌ر خۆشمان زۆر جار وه‌‌ره‌‌ق به‌‌كار دەهێنین، به‌‌ڵام به‌‌كارهێنانی وشه‌‌ی كاغه‌‌ز لێره‌‌دا نائاشنایه‌‌تیی وه‌‌رگێڕ به‌‌و ورده‌‌كارییانه‌‌ ده‌‌گه‌‌یەنێت كه‌‌ لێره‌‌دا خه‌‌ساری له‌‌ وه‌‌رگێڕانه‌‌كه‌‌ داوه‌‌.
زانینی لانیكه‌‌می بنه‌‌ما سه‌‌ره‌‌كییه‌‌كانی نووسین، مه‌‌رجێكی ئێجگار سه‌‌ره‌‌كییه‌‌. وه‌‌رگێڕان هه‌‌ر ئه‌‌وه‌‌ نییه‌‌ وه‌‌رگێڕ زمانی سه‌‌رچاوه‌‌ و زمانی مه‌‌به‌‌ست بزانێت. خۆ ئه‌‌گه‌‌ر وا بێت، خه‌‌ڵكانێكی زۆر هه‌‌ن له‌‌ كووچه‌‌ و كۆڵاناندا دوو زمان و بگره‌‌ زیاتریش ده‌‌زانن. كه‌‌سانێكی زۆر هه‌‌ن به‌‌ هۆی كاركردن له‌‌ وڵاتانی‌ تر، یان سه‌‌فه‌‌ركردنه‌‌وه‌‌ زمانی ئه‌‌و وڵاتانه‌‌ فێر بوون،‌‌ به‌‌ڵام تەنیا له‌‌ ئاستی ئاخافتنی ڕۆژانه‌‌دا ده‌‌توانن به‌‌كاری بهێنن. پیره‌‌مێردێكی قسه‌‌خۆشی لای ئێمه‌‌ هه‌‌یه‌‌، كاتی خۆی بۆ مه‌‌به‌‌ستی كار و كاسبی چه‌‌ندین وڵات گه‌‌ڕاوه‌‌ و تیایاندا ماوه‌‌ته‌‌وه‌‌ و كاری كردووه‌‌، ئێستا لێی بپرسیت، ده‌‌ڵێت “یازدە‌‌ زمان ده‌‌زانم” (ئیتر له‌‌وانه‌‌یه‌‌ له‌‌ ئاستی دیالۆگێكی پێكهاتوو له‌‌ وشه‌‌ و ڕسته‌‌گه‌‌لی ئاخافتنی ڕۆژانه‌‌). ڕاستیش ده‌‌كات؛ چونكه‌‌ قسه‌‌یان پێ ده‌‌كات، كه‌‌ قسه‌‌یان پێ بكه‌‌یت، لێت تێده‌‌گات، به‌‌ڵام هه‌‌ر ئه‌‌و پیره‌‌مێرده‌‌، ته‌‌نانه‌‌ت وشه‌‌یه‌‌كی بۆ نانووسرێت، چونكه‌‌ نه‌‌خوێنده‌‌واری -وه‌‌ك ده‌‌ڵێن- سفر كیلۆمەتره‌‌. كه‌‌واته‌‌ ئاشنابوون به‌‌ مه‌‌رجه‌‌كانی نووسین پێویستییەکی هه‌ره‌ گه‌وره‌یه‌، كه‌‌ هه‌‌ندێكیان بریتین له‌‌ زمان، ڕێزمان، سینتاكس و… له‌‌گه‌‌ڵ ئه‌‌وه‌‌شدا ته‌‌كنیكه‌‌كانی نووسین، یان زه‌‌وقی نووسین.
وه‌‌رگێر و كۆمه‌‌ڵگە (دیاره‌‌ ئه‌‌مه‌‌ نووسه‌‌ر، لێكۆڵه‌‌ر، توێژه‌‌ر، شاعیر و… ده‌‌گرێته‌‌وه‌‌، به‌‌ڵام له‌‌به‌‌ر ئه‌‌وه‌‌ی باس باسی وه‌‌رگێڕ و وه‌‌رگێڕانه‌‌، منیش هه‌‌ر ئاماژه‌‌ به‌‌ وه‌‌رگێڕ ده‌‌كه‌‌م.) بازنه‌‌یه‌‌كن هیچیان له‌‌ ده‌‌ره‌‌وه‌‌ی ئه‌‌وی ‌تریان نییه‌‌. وه‌‌رگێڕ و كۆمه‌‌ڵگه‌ وەکو جمك وان، هیچیان به‌‌بێ ئه‌‌وی‌ تریان نابێت. وه‌‌رگێڕ، ئه‌‌گه‌‌ر درك به‌‌ پێویستییه‌‌ هزرییه‌‌كانی كۆمه‌‌ڵگه‌ نه‌‌كات، ئه‌‌گه‌‌ر ئه‌‌ركه‌‌كانی خۆی وه‌‌ك وه‌‌رگێڕێك نه‌‌ناسێت، ئه‌‌گه‌‌ر به‌‌رزكردنه‌‌وه‌‌ی ئاستی هۆشیاری، ڕۆشنبیریی وڵات و نه‌‌ته‌‌وه‌‌كه‌‌ی -‌هه‌‌مان ئه‌‌و كۆمه‌‌ڵگه‌یه‌‌یه‌‌ كه‌‌ تێیدا ده‌‌ژێت- بە ‌‌لاوه‌‌ گرنگ نه‌‌بێت، کەموکوڕییەک به‌‌دی ده‌‌كرێت. وەکو ده‌‌ڵێن: لایه‌‌كی بابه‌‌ته‌‌كه‌‌ ده‌‌شه‌‌لێت. من ئه‌‌گه‌‌ر پێویستی هزری، فكری، سایكۆلۆژی و پێگه‌‌یاندنی فكر، مه‌‌عریفه‌‌ و زانیاریی كۆمه‌‌ڵگه‌كه‌‌ی خۆمم له ‌‌لا مه‌‌به‌‌ست نه‌‌بێت، كه‌‌واته‌‌ بۆچی ده‌‌ست ده‌‌ده‌‌مه‌‌ كاری وه‌‌رگێڕان؟ ئه‌‌گه‌‌ر بازرگانییه‌‌، بازرگانیكردن به‌‌ فكر و هزری خه‌‌ڵك و كۆمه‌‌ڵگه‌، خیانه‌‌تێكی گه‌‌وره‌‌یه‌‌ كه‌‌ دواجار به‌‌ هیچ شتێك قه‌‌ره‌‌بوو ناكرێته‌‌وه‌‌، كه‌‌ به‌‌داخیشه‌‌وه‌‌ ڕێژه‌‌یه‌‌ك له‌‌و بازرگانیكردنه‌‌ هه‌‌یه‌‌ و هه‌‌ر ئه‌‌وه‌‌ش خه‌‌ساری خۆی گه‌‌یاندووه. كه‌‌واته‌‌ نه‌‌ناسینی پێویستییه‌‌ فكری و ڕۆحییه‌‌كانی كۆمه‌‌ڵگه‌ له‌‌ لایه‌‌ن وه‌‌رگێڕه‌‌وه‌‌، به‌‌ ئاڕاسته‌‌یه‌‌كدا ده‌‌بات، كه‌‌ له‌‌ ئه‌‌ركه‌‌كانی خۆی وه‌‌ك وه‌‌رگێڕێك، غافڵ ده‌‌بێت. جاری وا هه‌‌یه‌‌ كۆمه‌‌ڵگه‌یه‌‌ك پێویستیی بابه‌‌تێك درك ناكات، كه‌‌ دیاره‌‌ هۆكاری خۆی هه‌‌یه‌‌؛ بۆ نموونه‌‌ كۆمه‌‌ڵگه‌یه‌‌كی خێڵه‌‌كی پێویستی به‌‌ ناسینی بنه‌‌ماكانی دیمۆكراسی نییه‌‌، پێویستی به‌‌ ناسینی شێوازه‌‌كانی ده‌‌نگدان نییه‌‌، پێویستی به‌‌ ناسینی بنه‌‌ماكانی یه‌‌كسانیی نێوان ژن و پیاو نییه‌‌، پێویستی به‌‌ زۆر شتی‌ تر نییە، كه‌‌ له ‌‌ڕاستیدا پێویستی پێیانه‌‌ و هه‌‌ر ده‌‌بێت ڕۆژێك له‌‌ ڕۆژان بەده‌‌ستیان بهێنێت، به‌‌ڵام له‌‌به‌‌ر شێوازی ژیان و چه‌‌قبه‌‌ستوویی و داخراوبوونی كۆمه‌‌ڵگه‌كه‌‌یه‌‌وه،‌‌ درك به‌‌ پێویستبوونیان ناكات، كه‌‌ لێره‌‌دا ئه‌‌و ئه‌‌ركه‌‌ ده‌‌كه‌‌وێته‌‌ سه‌‌رشانی نووسه‌‌ر و وه‌‌رگێڕ، به‌‌ ناسینی ئه‌‌و پێویستییانه‌‌ و ڕه‌‌خساندنی بوار بۆ به‌‌دیهاتنیان ده‌‌وری خۆیان ببینن. ئه‌‌مه‌‌ش ئه‌‌و مه‌‌رجه‌‌ ده‌‌خاته‌‌ به‌‌رده‌‌م وه‌‌رگێڕ، كه‌‌ خۆی گه‌‌یشتبێته‌‌ ئه‌‌و ئاسته‌‌ی دركی به‌‌ پێویستییه‌‌ هزری و مه‌‌عریفییه‌‌كانی كۆمه‌‌ڵگه‌ كردبێت …

لەبڵاوكراوەكانی زنجیرەی كتێبی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم

ناردن: